الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ( 91 ) « 1 » « همانا شيطان مىخواهد با شراب و قمار ميان شما دشمنى و كينه افكند و شما را از ياد خدا و از نماز باز دارد ؛ پس آيا شما دست مىكشيد ؟ » بدين ترتيب ، خداوند به پرهيز از آن فرمان داد و سختىهايى را كه در آن است و براى همان آن‌ها را حرام كرده ، بيان فرمود . در آيه‌ى چهارم ، خداوند عزوجل بر تحريم آن تأكيد كرد و آن را با اين بيان نمايان ساخت : قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ « 2 » « بگو همانا پروردگار من همه‌ى زشت‌كارىها را ، آنچه نمايان باشد و آنچه پنهان ، و گناه و ستم به‌ناحق را حرام فرموده است . . » . در آيه‌ى اول فرمود : « از تو در باره‌ى شراب و قمار مىپرسند . بگو در آن دو گناه بزرگى است و سودهايى براى مردم » و در آيه‌ى چهارم فرمود : « بگو همانا پروردگار من همه‌ى زشت‌كارىها را ، آنچه نمايان باشد و آنچه پنهان ، و گناه و ستم به‌ناحق را حرام فرموده است » . بدين سان خداوند از اين نكته خبر داده است كه در شراب و جز آن گناه است و گناه حرام است . خداوند هر گاه بخواهد بر فريضه‌اى فرمان دهد ، آن را مرحله به مرحله نازل مىكند تا آدميان با آن خو گيرند و به امر و نهى الهى دل سپرند . اين كه خدا در اين مسأله چنين كرد ، تدبيرى از جانب او بود . « 3 » طبرى در داستان اصحاب فيل و يورش ابابيل گويد : پرندگان ابابيل از سمت دريا رو نهادند ؛ هر پرنده با خود سه سنگ آورد ؛ دو تا در چنگال و يكى در منقار . سنگ بر هر چه باريد آن را در هم شكست و بر هر جاى بدن كه خورد تاول زد . گويد : اولين بارى كه آبله و حصبه [ و درختان تلخ‌بار ] در سرزمين‌هاى عربى ديده شد ، همان سال بود . بارى ، سنگ‌ها آن مهاجمان را يكسره نابود ساخت و آن‌گاه خداوند سيلى خروشان روان كرد و

--> ( 1 ) . مائده 91 ( 2 ) . اعراف 33 ( 3 ) . الكافى 6 / 406 .